Herbert Simon ve Dikkat Ekonomisi: Bilgi Bolluğunun Kaçınılmaz Olarak Yarattığı Dikkat Kıtlığı

1978 Nobel Ekonomi Ödülü sahibi ve bilişsel bilimlerin öncülerinden Herbert A. Simon, henüz internetin ve akıllı telefonların hayal dahi edilmediği 1971 yılında kaleme aldığı *Designing Organizations for an Information-Rich World* başlıklı çığır açıcı makalesinde modern dijital çağın en temel ekonomik yasasını formüle etti: 'Bilgi zenginliği, dikkat yoksulluğu yaratır.'

Simon'ın matematiksel ve bilişsel analizi son derece yalındır: Bilgi tüketilen bir girdi değil, tüketen bir etkendir. Bilginin tükettiği şey ise apaçıktır; bilginin ulaştığı kişinin dikkatidir. Dolayısıyla bir sistemde üretilen, dağıtılan ve anlık olarak sunulan bilgi miktarı ne kadar katlanarak artarsa, bu bilgiyi işleyecek olan insan dikkati aynı oranda seyrelecek, parçalanacak ve kıt bir kaynağa dönüşecektir.

Bugün algoritmik sosyal medya akışları ve sonsuz bildirim mekanizmaları, Simon'ın öngördüğü bu dikkat kıtlığını bir ticaret modeline dönüştürmüştür. Platformlar kullanıcıya 'ücretsiz' sonsuz bilgi ve eğlence sunarken, gerçekte bireyin en değerli ve sınırlı bilişsel kaynağı olan derin odaklanma kapasitesini tüketir. Bu asimetriden korunmanın yolu, bilgi girişine bilinçli kotalar koymaktan geçer.

Gün boyu akan sonsuz dijital uyaranlara karşı kendi dikkat bütçesini korumak isteyen kullanıcılar için Limitra App Block, seçilen uygulamalara bağımsız günlük kullanım süresi limiti tanımlayarak dikkat kaynağının kontrolsüzce tükenmesini engellemeye yardımcı oluyor.