Dünyanın dört bir yanından hükümetlerin aldığı önlemler, meclis kararları, bilimsel araştırmalar ve uzman raporları. Ekran süresi ve dijital bağımlılıkla mücadelede küresel gündemi günlük olarak takip edin.
ABD'deki 50'ye yakın eyaletin açtığı davada Meta (Instagram & Facebook), gençlerde bilerek bağımlılık yaratan algoritmalar ve sonsuz kaydırma özellikleri tasarladığı suçlamasıyla 17,1 milyar dolarlık rekor uzlaşmayı kabul etti. Reşit olmayanlar için günde 2 saat sınırı ve gece ekran yasağı geliyor.
Avustralya Başbakanı Anthony Albanese liderliğindeki federal hükümet, 16 yaşından küçüklerin TikTok, Instagram, Facebook, Snapchat ve X gibi sosyal medya ağlarını kullanmasını tamamen yasaklayan tarihi yasa tasarısını duyurdu. Ebeveyn rızası veya mevcut hesap muafiyeti tanımayan dünyanın en katı düzenlemesi, yaş doğrulama sorumluluğunu doğrudan teknoloji şirketlerine yüklüyor ve kurallara uymayan platformlara 50 milyon Avustralya dolarına kadar para cezası öngörüyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Avrupa Bölge Ofisi ve HBSC tarafından 44 ülkede 280 bin genç üzerinde yürütülen dev araştırma, ergenlerde bağımlılık benzeri problemli sosyal medya kullanımının %11'e, problemli oyun oynama riskinin ise %12'ye yükseldiğini belgeledi. Kız çocuklarında oranın %13'e ulaştığını ve gençlerin %36'sının arkadaşlarıyla aralıksız çevrim içi temasta olduğunu vurgulayan DSÖ; hükümetleri okullarda akıllı telefon kısıtlamaları getirmeye, ekran sürelerine yaşa uygun tavan sınırlar koymaya ve dijital okuryazarlığı güçlendirmeye çağırdı.
Belçika'da Valonya-Brüksel Federasyonu Hükümeti tarafından kabul edilen tarihi kararname ile anaokulu, ilkokul ve ortaöğretim kademelerindeki tüm devlet ve özel okullarda akıllı telefon, akıllı saat ve bağlantılı cihazların eğlence amaçlı kullanımı ders saatleri ve teneffüsler dahil tam gün yasaklandı. Flandre bölgesindeki yaygın okul yasaklarıyla birleşen bu ulusal adım, çocukların dikkat dağınıklığını önlemeyi ve siber zorbalığı kökten bitirmeyi amaçlıyor.
Kanada'nın en büyük eyaletleri Ontario ve Alberta'da sınıflarda cep telefonu ve okul ağlarında sosyal medya erişimi resmen yasaklandı. Eş zamanlı olarak Toronto ve çevresindeki büyük okul bölgeleri, çocukların zihinsel sağlığını bozan ve eğitimi sekteye uğratan bağımlılık tasarımları nedeniyle Meta, TikTok ve Snapchat'e 4,5 milyar dolarlık devasa bir tazminat davası açtı.
Birleşik Krallık'ın en büyük mobil operatörü EE, çocukların zihinsel sağlığını korumak için 11 yaş altına akıllı telefon verilmemesini ve yalnızca tuşlu telefon kullanılmasını tavsiye etti. Bu tarihi adım, İngiltere Eğitim Bakanlığı'nın okullarda tam gün telefon yasağı rehberi ve ülke çapındaki 'Telefonsuz Çocukluk' veli hareketiyle birleşti.
İrlanda Eğitim Bakanı Norma Foley, Greystones kasabasındaki velilerin tarihi uzlaşmasından ilham alarak ülke çapında 'Telefonsuz Çocukluk' (Smartphone-Free Childhood) politikasını başlattı. İlkokul ve liselerde ders zilinden çıkış ziline kadar akıllı telefonlar tamamen yasaklanırken, kilitli kılıf ve dolaplar için devlet bütçesi tahsis edildi.
New York Valisi Kathy Hochul ve Eyalet Başsavcısı Letitia James öncülüğünde yasalaşan 'SAFE for Kids' Yasası, 18 yaş altındaki gençlere yönelik bağımlılık yapıcı algoritmik akışları ve gece bildirimlerini yasakladı. Reform, eyalet genelindeki okullarda ders başlangıcından bitişine kadar akıllı telefon kullanımını yasaklayan 'Telefonsuz Okullar' hamlesiyle desteklendi.
Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre hükümeti, çocukları büyük teknoloji şirketlerinin bağımlılık yaratan algoritmalarından korumak için sosyal medya kullanımında asgari yaş sınırını 16'ya çıkaran yasa tasarısını parlamentoya sundu. Teknoloji devlerine zorunlu yaş doğrulama getirilirken, Kişisel Veriler Yasası ile 16 yaş altındakilerin ticari profillenmesi yasaklandı.
Dünya eğitim modeli olarak gösterilen Finlandiya'da Başbakan Petteri Orpo hükümeti, PISA sonuçlarındaki gerilemeyi durdurmak ve sınıf içi odaklanmayı geri kazanmak amacıyla Temel Eğitim Yasası'nı değiştirdi. İlk ve ortaokul derslerinde cep telefonu kullanımı yasaklanırken, öğretmenlere cihazlara el koyma konusunda açık yasal yetki tanındı.
Yunanistan Başbakanı Kyriakos Mitsotakis ve Milli Eğitim Bakanı Kyriakos Pierrakakis, tüm ilk ve ortaöğretim okullarında 'Çantada Cep Telefonu' (Το κινητό στην τσάντα) uygulamasını zorunlu hale getirdi. Ders veya teneffüste telefon çıkaran öğrencilere 1 gün okuldan uzaklaştırma, izinsiz video kaydı alanlara ise okuldan ihraç cezası getirildi.
Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, eyaletteki yaklaşık 6 milyon öğrenciyi kapsayan 'Telefonsuz Okullar Yasası'nı (AB 3216) imzaladı. Teknoloji devlerinin merkez üssü olan eyaletteki tüm okul bölgelerine akıllı telefonları sınırlama veya tamamen yasaklama zorunluluğu getirilirken, ABD'nin en büyük ikinci okul bölgesi olan Los Angeles Unified (LAUSD) zil sesinden zil sesine tam yasak uygulamasını başlattı.
Yeni Zelanda Eğitim İnceleme Ofisi (ERO), 'Do Not Disturb' başlıklı ulusal etki raporunu yayımladı. Ülke genelindeki okullarda uygulanan 'Phones Away for the Day' politikasının ardından öğretmenlerin %80'i ders içi odaklanmanın arttığını, %77'si öğrenci davranışlarının iyileştiğini ve akran zorbalığının %69 azaldığını açıkladı.
Danimarka Parlamentosu geniş uzlaşıyla ilkokul, ortaokul ve okul sonrası kulüplerde akıllı telefonları tamamen yasaklama kararı aldı. Danimarka Sağlık Kurumu (Sundhedsstyrelsen) ise yayımladığı ulusal kılavuzla 2 yaş altına sıfır ekran kuralı getirdi ve yatak odalarından telefonların çıkarılmasını istedi.
Hollanda Eğitim Bakanlığı ve Radboud Üniversitesi tarafından yayımlanan ulusal etki raporu, ülke genelinde okullarda uygulanan cep telefonu ve akıllı cihaz yasağının öğrencilerin dikkatini toparladığını, teneffüslerde sosyal oyunları canlandırdığını ve akran zorbalığını belirgin şekilde azalttığını kanıtladı.
İsveç Halk Sağlığı Kurumu (Folkhälsomyndigheten), çocuk ve gençlerin uyku kalitesini ve zihinsel sağlığını korumak amacıyla ulusal ekran süresi rehberini yayımladı. 2 yaş altına ekran tamamen yasaklanırken, yatak odalarında telefon bulundurulmaması kararlaştırıldı.
İtalya Eğitim ve Liyakat Bakanlığı (MIM), yayımladığı 3392 sayılı resmi genelge ile eğitim amaçlı olsa dahi sınıflarda akıllı telefon ve akıllı saat kullanımını yasaklayarak klasik defter ve odaklanma ortamına geri dönülmesini zorunlu kıldı.
Brezilya Federal Meclisi ve Hükümeti tarafından onaylanan 15.100 sayılı Federal Yasa ile ülke genelindeki tüm kamu ve özel okullarda dersler, teneffüsler ve okul içi etkinliklerde cep telefonu kullanımı yasaklandı.
İspanya Hükümeti, çocukları ve gençleri dijital risklerden korumak amacıyla hazırladığı yasa tasarısıyla sosyal medya yaş sınırını 16'ya yükseltirken, tüm telefon ve tablet üreticilerine fabrika çıkışlı ebeveyn denetim kalkanı zorunluluğu getirdi.
Almanya'nın önde gelen sağlık sigortası DAK-Gesundheit ve Hamburg Üniversitesi Tıp Merkezi araştırması, 10-17 yaş grubundaki gençlerin %25'inin riskli dijital medya bağımlılığı yaşadığını, yüz binlerce gencin ise klinik düzeyde bağımlı olduğunu ortaya koydu.
Endonezya Temel ve Orta Eğitim Bakanlığı, yayımladığı 18/2026 sayılı resmi genelge ile okullarda telefon ve akıllı cihaz kullanımını kısıtlayarak öğrencilerin odaklanmasını ve ailelerin evde '3S' (Screen time, Screen zone, Screen break) kuralını uygulamasını zorunlu kıldı.
Filipinler Eğitim Bakanlığı (DepEd), yayımladığı 006/2026 sayılı resmi emirle ders saatlerinde öğrencilerin ve personelin cep telefonu kullanmasını, sosyal medyaya girmesini ve video/vlog çekmesini kesin olarak yasakladı.
Tayland Sağlık Bakanlığı Ruh Sağlığı Departmanı (DMH), çocuklarda artan dikkat eksikliği ve davranışsal bağımlılığa karşı resmi ulusal kılavuz yayımlayarak 2 yaş altına sıfır ekran, büyüklere azami 1-2 saat sınırı getirdi.
Birleşik Arap Emirlikleri Eğitim Bakanlığı, okullarda cep telefonu yasağını pekiştirirken, ilkokul ve ortaokullarda sınıf içi dijital ekran süresini azaltarak klasik defter ve yüz yüze eğitime dönüş programını genişletti.
Fransa Cumhurbaşkanlığı Ekran Komisyonu'nun tarihi raporunun ardından, Milli Eğitim Bakanlığı ülke genelindeki ortaokul ve liselerde 'Pause Numérique' (Dijital Mola) protokolünü yürürlüğe koydu. Öğrencilerin telefonları okul girişinde dolaplarda kilitleniyor.
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), okullarda öğrencilerin ders saatlerinde cep telefonu bulundurmasını ve kullanmasını yasaklayan genelgeyi yeniledi. Yeni düzenlemeyle öğretmenlerin de derste telefon kullanımı kısıtlanırken, dijital bağımlılıkla mücadele resmi müfredata girdi.
Avrupa Komisyonu, Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında TikTok hakkında yürüttüğü bağımlılık yapıcı tasarım soruşturmasında, platformun 'TikTok Lite Görev ve Ödül' sistemini AB genelinde kalıcı olarak yasaklattı. Sonsuz kaydırma için zorunlu mola sistemleri gündemde.
Avustralya Federal Parlamentosu, 16 yaşından küçük çocukların TikTok, Instagram, X ve Snapchat gibi platformlara erişimini engelleyen dönüm noktası niteliğindeki yasa tasarısını kabul etti. İhlal eden teknoloji devlerine 50 milyon dolara varan ağır para cezaları öngörülüyor.
ABD Genel Cerrahı (Surgeon General) Dr. Vivek Murthy, sosyal medya platformlarının gençlerin ruh sağlığı üzerindeki yıkıcı etkilerini tütün ürünlerine benzeterek, tüm platformlara zorunlu sağlık uyarı etiketi konulması için Kongre'ye acil çağrıda bulundu.
Güney Kore Cinsiyet Eşitliği ve Aile Bakanlığı, günde 6 saatten fazla ekran karşısında kalan ergenler için ülke genelinde ücretsiz yatılı 'Akıllı Telefon Detoks Kampları' işletiyor. Kamplarda telefonlar tamamen toplanırken sanat terapisi ve doğa aktiviteleri uygulanıyor.
UNESCO tarafından yayımlanan Küresel Eğitim İzleme Raporu, sınıflarda ve okullarda akıllı telefonların yasaklanmasının dikkat dağınıklığını azalttığını, siber zorbalığı düşürdüğünü ve öğrencilerin sınav başarılarını anlamlı derecede yükselttiğini ortaya koydu.
Çin Siber Güvenlik İdaresi (CAC), tüm akıllı cihaz ve uygulama üreticilerine 18 yaş altı kullanıcılar için 'Küçükler Modu'nu zorunlu kıldı. Gece 22:00 ile 06:00 arasında cihazlar internete erişemiyor; yaş grubuna göre günlük maksimum kullanım 40 dakika ile 2 saat arasında sınırlandırılıyor.
İngiltere Medya Denetleme Kurumu (Ofcom) ve Norveç Hükümeti, sosyal medya platformlarının 'sonsuz kaydırma' (infinite scroll), otomatik video oynatma ve dopamin tuzakları içeren öneri algoritmalarını çocuklar için zorunlu olarak kapatmasını talep eden yeni güvenlik standartlarını duyurdu.
Önde gelen nörobilimcilerin yürüttüğü kapsamlı beyin görüntüleme çalışması, 60 saniyenin altındaki hızlı video tüketiminin beynin prefrontal korteksindeki derin odaklanma ağlarını zayıflattığını ve 'dopamin toleransını' yükselttiğini kanıtladı.
Devletler ve kurumlar bağımlılık yaratan uygulamalara karşı yasalar çıkarırken; siz de Limitra App Block ile gün içindeki dikkat dağıtıcı uygulamaları sınırlayabilir, iradenizi koruyabilirsiniz.
