"Technoference": Ebeveynin Telefona Dalması Çocukların Davranış Sorunlarını Artırıyor

Ebeveynlerin çocuklarıyla vakit geçirirken telefona dalması, çocuklardaki davranış sorunlarıyla ilişkili bulundu. Araştırmacılar bu duruma "technoference" (teknolojik müdahale) adını veriyor.

"Technoference" terimi, "technology" (teknoloji) ve "interference" (araya girme) sözcüklerinden türetildi. Teknolojik cihazların yüz yüze ilişkileri gündelik olarak bölmesini anlatıyor. Kavramı aile araştırmacısı Dr. Brandon T. McDaniel yaygınlaştırdı. Araştırmalar McDaniel ve Michigan Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden çocuk gelişim uzmanı Dr. Jenny Radesky, 2018'de Child Development dergisinde bir çalışma yayımladı. 170 iki ebeveynli aileden anne ve babalar, cihazların çocuklarıyla etkileşimlerini ne sıklıkla böldüğünü ve çocuklarının davranışlarını bildirdi. Aynı ekip 2018'de Pediatric Research dergisinde, aileleri birkaç ay boyunca izleyen bir takip çalışması da yayımladı. Radesky'nin 2014'te Pediatrics dergisindeki gözlem çalışmasında ise fast food restoranlarındaki ebeveynler gözlemlendi. Telefona daha çok dalan ebeveynlerin çocuklarına daha sert tepki verdiği görüldü.

Daha fazla technoference bildiren ailelerde, çocuklarda öfke patlamaları, algınganlık ve huzursuzluk gibi "dışa dönük" davranışlar daha sık görüldü. İçe kapanma ve kolay üzülme gibi "içe dönük" sorunlarla da ilişki bulundu. Takip çalışması, ilişkinin iki yönlü olabileceğini gösterdi. Çocuğunun davranışlarıyla zorlanan ebeveynler de telefona daha çok sığınıyordu. Bu iki yönlü döngü önemli: Stresli ebeveyn telefona kaçıyor, ilgisiz kalan çocuk daha çok zorluyor, bu da ebeveyni yeniden telefona itiyor. Bulgular ilişkiseldir; tek başına telefonu çocuğun tüm davranışlarının nedeni sayamayız. "Donuk Yüz" deneyiyle bağlantı Gelişim psikoloğu Dr. Edward Tronick'in 1970'lerdeki "Still Face" (Donuk Yüz) deneyleri, bu tablonun anlaşılmasına yardım ediyor. Annesi birden ifadesiz ve tepkisiz bir yüze büründüğünde, bebek önce ilgi çekmeye çalışıyor, sonra huzursuzlanıp ağlıyordu. Ekrana dalan bir ebeveynin yüzü de benzer bir ifadesizlik taşıyabilir. Bu yüzden çocuklar, ebeveynin dikkatini geri kazanmak için bazen olumsuz davranışlara başvurur.

Salıncakta çocuğunu sallarken diğer eliyle telefonda haber akışını kaydıran bir baba. Çocuk "Baba, bana bak!" diye bağırır; babası başını kaldırmaz. Çocuk salıncaktan inip kumdaki bir arkadaşını iter. Çünkü olumsuz ilgi bile, hiç ilgi görmemekten iyidir.

Çocukla oyun, yemek ve uyku öncesi rutinleri telefonsuz zaman ilan edin. Telefona bakmanız gerekiyorsa çocuğunuza ne yaptığınızı söyleyin: "Dedene mesaj atıyorum, bir dakika." Kendi stresinizi fark edin; telefon çoğu zaman yorgunluktan kaçışın aracıdır.

Çocuklar söylediklerinizden çok nereye baktığınızı hatırlar. Limitra App Block ile örneğin akşam 18:00–21:00 arasını "Aile Zamanı" olarak kilitleyin. Dikkatinizi bildirimlere değil, çocuklarınıza ayırın.